መዝገበ ቃላት፦ ንፈተና ዘድልዩ ኣገደስቲ ቃላት ሽወደንኛ

A-kassa

ሳንዱቕ መድሕን ሽቕለት ኣልቦነት። ንስራሕ ኣልቦ ሰባት ዝወሃብ ካሕሳ ዝግምግምን ዝኸፍልን ትካል። — Arbete och privatekonomi

advent

ኣድቬንት። ቅድሚ መዓልቲ ልደት ዘለዉ ኣርባዕተ ሰናብቲ ዝሓቍፍ ግዜ። — Traditioner och högtider

afton

ድሮ በዓል። ኣብ ስም ብዙሓት በዓላት፣ ቅድሚ እቲ ቀንዲ መዓልቲ በዓል ዘሎ መዓልቲ ማለት እዩ። — Traditioner och högtider

aga

ኣካላዊ መቕጻዕቲ። ንኣብነት ህጻን ምህራም። — Mänskliga rättigheter

algoritm

ኣልጎሪዝም። ኣብ ስርዓት ኮምፕዩተር ዘለዉ መምርሒታት፣ ንኣብነት ኣየኖት ዝተለጠፉ ጽሑፋት ከም እትርኢ ዝመርጹ። — Medier och källkritik

allemansrätten

መሰል ኩሉ ሰብ ኣብ ተፈጥሮ ምዝዋር። ኣብ ናይ ካልእ ሰብ መሬት ኣብ ተፈጥሮ ክትጸንሕ ዘኽእል መሰል፣ ንኻልኦትን ንተፈጥሮን ናይ ምኽባር ሓላፍነት ድማ ኣለዎ። — Landet Sverige

allmän handling

ህዝባዊ ሰነድ። ኣብ ሓደ ትካል መንግስቲ ዝተቐመጠ፣ ናብኡ ዝመጸ ወይ ኣብኡ ዝተዳለወ ሰነድ። — Medier och källkritik

Allmän pension

ህዝባዊ ጡረታ። ካብ መንግስቲ ዝወሃብ፣ ብዓብዪ ክፋሉ ኣብ ናይ ምሉእ ህይወት ኣታዊታት ዝምርኮስ ጡረታ። — Arbete och privatekonomi

Amortering

ክፍሊት ቀንዲ ዕዳ። ነቲ ቀንዲ መጠን ዝተለቃሕካዮ ዕዳ ዘጕድል ክፍሊት። — Arbete och privatekonomi

arbetarrörelsen

ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታት። ሰራሕተኛታት ዝሓሸ ህይወት፣ ኩነታት ስራሕን መሰላትን ክረኽቡ ዝሰርሕ ዝነበረ ምንቅስቓስ። — Sveriges historia

Arbetsgivarorganisation

ማሕበር ኣስራሕቲ። ንኣስራሕቲ ዝውክል ውድብ፣ ንኣብነት ኣብ ምስ ማሕበር ሰራሕተኛታት ዝግበር ድርድር። — Arbete och privatekonomi

arbetskraftsinvandring

ንስራሕ ዝግበር ስደት። ሰባት ንምስራሕ ናብ ሓንቲ ሃገር ምግዓዝ። — Sveriges historia

Arbetsmarknad

ዕዳጋ ስራሕ። ሰራሕተኛታት ዘድልዩዎም ኣስራሕትን ክሰርሑ ዝደልዩ ሰባትን ዝራኸቡሉ። — Arbete och privatekonomi

Arbetsmiljö

ከባቢ ስራሕ። ኣብ ስራሕ ንኣካላውን ኣእምሮኣውን ድሕነት ሰባት ዝጸልዉ ኩነታት። — Arbete och privatekonomi

ateism

ኣምላኽ የለን ዝብል እምነት። ብዝኾነ ኣምላኽ ዘይምእማን። — Religion och sekulär stat

barnbidrag

ናይ ህጻናት ድጎማ። ኣብ ኣታዊታት ወለዲ ዘይምርኮስ፣ ህጻናት ንዘለዉዎም ስድራ ቤታት ዝወሃብ ቁጠባዊ ደገፍ። — Välfärdssamhället

barnkonventionen

ውዕል መሰላት ህጻናት። ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ስምምዕ ብዛዕባ መሰላት ህጻናት፣ ካብ 2020 ጀሚሩ ከም ሕጊ ሽወደን ይሰርሕ። — Mänskliga rättigheter

beredskap

ድሉውነት። ንቕልውላው፣ ኲናትን ካልኦት ከበድቲ ፍጻመታትን ተዳሊኻ ምህላው። — Sverige och världen

Betalningsanmärkning

ክፍሊት ዘይምፍጻም መዝገብ። ክፍሊት ብግቡእ ከም ዘይተፈጸመ ዝሕብር፣ ኣብ ብዛዕባ ብቕዓት ክፍሊት ሓበሬታ ዝህብ ትካል ዘሎ መዝገብ። — Arbete och privatekonomi

biologisk mångfald

ብዝሃነት ህይወት። ዝተፈላለዩ ዓይነታት እንስሳታት፣ ኣትክልትን ካልኦት ህያዋን ፍጥረታትን ምህላው። — Landet Sverige

bistånd

ሓገዝ። ኣብ ካልኦት ሃገራት ንዘለዉ ሰባትን ሕብረተሰባትን ዝወሃብ ደገፍ። — Sverige och världen

bostadsbidrag

ናይ መንበሪ ቤት ድጎማ። ነቶም ቅድመ ኩነታት ንዘማልኡ፣ ህጻናት ዘለዉዎም ስድራ ቤታትን ገለ መንእሰያትን፣ ንወጻኢ መንበሪ ቤት ዝወሃብ ሓገዝ። — Välfärdssamhället

Bruttolön och nettolön

ጥረ ደሞዝን ዝጸረየ ደሞዝን። ጥረ ደሞዝ ቅድሚ ግብሪ ምቑራጹ ዘሎ ደሞዝ እዩ፣ ዝጸረየ ደሞዝ ድማ ድሕሪ ግብሪ ምቑራጹ ዝተርፍ እዩ። — Arbete och privatekonomi

budget

ባጀት። መደብ ኣታዊታትን ወጻኢታትን። — Så styrs Sverige

civilt försvar

ሲቪላዊ ምክልኻል። ኣብ ግዜ ኲናት ንህዝቢ ንምሕላውን ሕብረተሰብ ስርሑ ክቕጽልን ዝግበር ስራሕ። — Sverige och världen

Deklaration

መግለጺ ግብሪ። ብዛዕባ ኣታዊታትን ካልእ ንግብሪ ዝጸሉ ነገራትን ናብ Skatteverket ዝወሃብ ሓበሬታ። — Arbete och privatekonomi

demokrati

ደሞክራሲ፣ ማለት ህዝባዊ ምምሕዳር። ስልጣን ካብ ህዝቢ ክመጽእ ኣለዎ። — Demokrati

demonstration

ሰልፊ። ሰባት ብዛዕባ ሓደ ጉዳይ ዘለዎም ርእይቶ ብግልጺ ዘርእዩሉ ኣኼባ። — Traditioner och högtider

desinformation

ኮነ ኢልካ ዝዝርጋሕ ግጉይ ሓበሬታ። ንምትላል ዝዝርጋሕ ሓሶት ወይ መደናገሪ ሓበሬታ። — Demokrati

diskrimineringsgrund

ብሕጊ ኣንጻር ኣድልዎ ዝሕሎ መለለዪ ባህሪ። ንኣብነት ጾታ ወይ ዕድመ። — Mänskliga rättigheter

DO

ተቘጻጻሪ ጉዳያት ኣድልዎ። ሕጊ ኣንጻር ኣድልዎ ክኽበር ዝሰርሕ ትካል መንግስቲ። — Mänskliga rättigheter

emigration

ካብ ሃገር ምስዳድ። ሰባት ካብ ሓንቲ ሃገር ወጺኦም ኣብ ካልእ ሃገር ክነብሩ ምግዓዝ። — Sveriges historia

EU

ሕብረት ኤውሮጳ። ሽወደንን ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳን ገለ ሓባራዊ ውሳነታት ዝውስናሉ ምትሕብባር። — Så styrs Sverige

Europakonventionen

ውዕል ኤውሮጳ ብዛዕባ መሰላት ደቂ ሰብ። ብዛዕባ መሰላት ደቂ ሰብ ዝገልጽ ኤውሮጳዊ ስምምዕ፣ ከም ሕጊ ሽወደን እውን ይሰርሕ። — Mänskliga rättigheter

Europaparlamentet

ባይቶ ኤውሮጳ። ኣባላቱ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ብህዝቢ ዝምረጹ፣ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ባይቶ። — Val och partier

Fackförbund

ማሕበር ሰራሕተኛታት። ንደሞዝን ኩነታት ስራሕን ሰራሕተኛታት ዝሰርሕ ውድብ። — Arbete och privatekonomi

fackförening

ማሕበር ሰራሕተኛታት። ኣብ ከም ደሞዝን ሰዓታት ስራሕን ዝኣመሰሉ ጉዳያት፣ ንተቘጸርቲ ዝውክል ውድብ። — Sveriges historia

fasta

ጾም። ንውሱን ግዜ ካብ ምግቢ ወይ ካብ ገለ ዓይነት ምግቢ ምቝጣብ። — Traditioner och högtider

fika

ፊካ። ገለ ነገር እናሰተኻ፣ ሓድሓደ ግዜ ድማ ገለ ነገር እናበላዕካ ዕረፍቲ ምውሳድ። — Traditioner och högtider

flyktinginvandring

ምእታው ስደተኛታት ዑቕባ። ሰባት ካብ ከም ኲናት ወይ ስደትን መስጎጕትን ዝኣመሰሉ ሓደጋታት ሓለዋ ንምርካብ ናብ ሓንቲ ሃገር ምምጻእ። — Sveriges historia

FN

ውድብ ሕቡራት ሃገራት። ሃገራት ዓለም ዝተሓባበራሉ ውድብ። — Mänskliga rättigheter

folkbokföring

ምዝገባ ህዝቢ። ንኣብነት ሰባት ኣበይ ከም ዝነብሩ ዝምዝግብ ህዝባዊ ስርዓት። — Val och partier

folkhemmet

ቤት ህዝቢ። ኩሉ ሰብ ኣባሉ ዝኾነሉን ውሕስነት ዝረኽበሉን ሕብረተሰብ ክህሉ ዝብል ፖለቲካዊ ሓሳብ። — Sveriges historia

folkomröstning

ህዝበ ውሳነ። መረጽቲ ኣብ ሓደ ውሱን ጉዳይ ብቐጥታ ድምጾም ዝህቡሉ ምርጫ። — Demokrati

folkrörelse

ህዝባዊ ምንቅስቓስ። ብዙሓት ሰባት ኣብ ዙርያ ሓባራዊ ሓሳባት ዝውደቡሉ ምንቅስቓስ። — Sveriges historia

fri rörlighet

ናጻ ምንቅስቓስ። ሰባት፣ ኣቑሑ፣ ኣገልግሎታትን ገንዘብን ኣብ መንጎ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ብዝወሓዱ ዕንቅፋታት ክንቀሳቐሱ ምኽኣል። — Sverige och världen

fristående skola

ነጻ ቤት ትምህርቲ። ካብ መንግስቲ ወይ ኮሙን ወጻኢ ብኻልእ ኣካል ዝመሓደር ቤት ትምህርቲ። — Religion och sekulär stat

fyraprocentsspärren

ናይ ኣርባዕተ ሚእታዊት ደረት። ብቐንዲ ሕጊ፣ ሓደ ሰልፊ ኣብ ባይቶ መንበር ንምርካብ ካብ ናይ ምሉእ ሃገር ድምጺታት ብውሑዱ ኣርባዕተ ሚእታዊት ክረክብ ኣለዎ። — Val och partier

försvarsallians

ኪዳን ምክልኻል። ሃገራት ዕጥቃዊ መጥቃዕቲ ምስ ዝፍጸመን ንሓድሕደን ክተሓጋገዛ ዝማባጽዓሉ ምትሕብባር። — Sveriges historia

försörjningsstöd

ደገፍ መነባብሮ። ኣገደስቲ ወጻኢታት ንምኽፋል ካልኦት መገድታት ምስ ዘይኣኽሉ፣ ካብ ኮሙን ዝወሃብ ቁጠባዊ ሓገዝ። — Välfärdssamhället

förtidsröstning

ኣቐዲምካ ምድማጽ። ቅድሚ መዓልቲ ምርጫ ድምጽኻ ምሃብ። — Val och partier

förtroendevald

ዝተመርጸ ወኪል። ንኻልኦት ክውክልን ውሳነታት ክውስንን ዝተመርጸ ሰብ። — Demokrati

förundersökning

ቅድመ ምርመራ። ተፈጺሙ ይኸውን ተባሂሉ ብዛዕባ ዝጥርጠር ገበን ዝካየድ ምርመራ። — Lag och rätt

förvaltningsdomstol

ምምሕዳራዊ ቤት ፍርዲ። ብዙሓት ኣብ መንጎ ሰባትን ትካላት መንግስትን ዝፍጠሩ ክርክራት ዝርኢ ቤት ፍርዲ። — Lag och rätt

föräldraledighet

ዕረፍቲ ወለዲ። ህጻናት ንምእላይ ካብ ስራሕ ዝወሃብ ዕረፍቲ። — Mänskliga rättigheter

föräldrapenning

ናይ ወለዲ ክፍሊት። ወላዲ ንውላዱ ንምእላይ ኣብ ገዛ ክጸንሕ ከሎ ክረኽቦ ዝኽእል ገንዘብ። — Välfärdssamhället

geografi

ጂኦግራፊ። ምድሪ ከመይ ከም እትመስልን ሰባት ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ከመይ ከም ዝነብሩን ዝገልጽ ፍልጠት። — Landet Sverige

globalisering

ዓለማውነት። ሃገራትን ሰባትን፣ ንኣብነት ብንግድን ሓበሬታን፣ ዝያዳ ምትእስሳር። — Sveriges historia

grundlag

ቅዋማዊ ሕጊ። ካብቶም ኣዝዮም ኣገደስቲ ሕግታት ሃገር ሓደ፣ ካልኦት ሕግታት ድማ ክጻረሩዎ ኣይፍቀድን። — Lag och rätt

hbtqi

ንናይ ተመሳሳሊ ጾታ ሰባት ዝፈትዉ፣ ንኽልቲኡ ጾታ ዝፈትዉ፣ ጾታዊ መንነቶም ካብቲ ኣብ ልደት ዝተመደበሎም ዝፍለይ፣ ካብ ልሙድ ኣተሓሳስባ ጾታን ዝንባለን ወጻኢ ኣገላልጻ ወይ መንነት ዘለዎም፣ ከምኡውን ኣካላዊ ጾታዊ ባህርያቶም ምስ ልሙድ ምድብ ተባዕታይ ወይ ኣንስተይቲ ሙሉእ ብሙሉእ ዘይሰማማዕ ሰባት ዝሓቍፍ ሓባራዊ ስም። — Mänskliga rättigheter

helgdag

ሕጋዊ መዓልቲ በዓል። ብሕጊ ከም በዓል ዝቑጸር ፍሉይ መዓልቲ። — Traditioner och högtider

humanitärt bistånd

ሰብኣዊ ሓገዝ። ኣብ ህጹጽ ጸገም ንዘለዉ ሰባት፣ ንኣብነት ኣብ ግዜ ኲናት፣ ዝወሃብ ሓገዝ። — Sverige och världen

högkostnadsskydd

ሓለዋ ካብ ልዑል ወጻኢ። ኣብ ውሱን ግዜ፣ ንገለ ናይ ሕክምና ምብጻሕ ወይ መድሃኒታት እትኸፍሎ ወጻኢ ዝድርቱ ደንብታት። — Välfärdssamhället

högtid

በዓል። ሰባት ዘብዕልዎ ወይ ዝዝክርዎ ፍሉይ ግዜ ወይ መዓልቲ። — Traditioner och högtider

ideologi

ስነ ሓሳብ። ሕብረተሰብ ከመይ ክሰርሕ ከም ዘለዎ ዝገልጹ መሰረታዊ ሓሳባት። — Val och partier

industrialisering

ምስፍሕፋሕ ኢንዱስትሪ። ማሽናትን ፋብሪካታትን ኣብ ምፍራይን ስራሕን ዝዓበየ ቦታ ዝሕዙሉ ለውጢ። — Sveriges historia

JO

ናይ ባይቶ ተቘጻጸርቲ ምምሕዳር። ትካላት መንግስትን ሰራሕተኛታቶምን ሕግታት ይኽተሉ ከም ዘለዉ ይምርምሩ። — Så styrs Sverige

jämställdhet

ማዕርነት ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን። ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ማዕረ መሰላት፣ ግዴታታትን ዕድላትን ክህልዉዎም ማለት እዩ። — Mänskliga rättigheter

katolicism

ካቶሊካዊ እምነት። ጳጳስ ሮማ ዝለዓለ መራሒ ቤተ ክርስትያን ዝኾነሉ ጨንፈር ክርስትና። — Religion och sekulär stat

klimat

ክሊማ። ኣብ ሓደ ቦታ ንነዊሕ ግዜ ኩነታት ኣየር ብልምዲ ከመይ ከም ዝኸውን። — Landet Sverige

Kollektivavtal

ሓባራዊ ውዕል ስራሕ። ኣብ መንጎ ማሕበር ሰራሕተኛታትን ኣስራሒ ወይ ማሕበር ኣስራሕትን፣ ብዛዕባ ኩነታት ስራሕ ብጽሑፍ ዝግበር ስምምዕ። — Arbete och privatekonomi

kommun

ኮሙን፣ ማለት ከባብያዊ ምምሕዳር። ዝተመርጹ ፖለቲከኛታት ዘለዉዎ፣ ንኣብነት ንቤት ትምህርትን ክንክን ኣረጋውያንን ሓላፍነት ዘለዎ ከባቢ። — Landet Sverige

kommunalskatt

ናይ ኮሙን ግብሪ። ናብ ኮሙንን ዞባን ዝኸይድ ናይ ኣታዊ ግብሪ። — Välfärdssamhället

kommunfullmäktige

ባይቶ ኮሙን። ብመረጽቲ ዝምረጽ፣ ኣብ ኮሙን ዝለዓለ ውሳነ ዝውስን ኣካል። — Val och partier

konstitutionell monarki

ቅዋማዊ ንግስነት። ንጉስ ወይ ንግስቲ ርእሰ ሃገር ዝኾነሉ፣ ሃገር ከመይ ከም እትመሓደር ድማ ቅዋማዊ ሕግታት ዝውስኑሉ ስርዓት። — Så styrs Sverige

konvention

ኣህጉራዊ ውዕል። ኣብ መንጎ ሃገራት ዝግበር ስምምዕ። — Mänskliga rättigheter

korruption

ብልሽውና። ንናይ ገዛእ ርእስኻ ወይ ናይ ካልእ ሰብ ጥቕሚ፣ መዝነትካ ብዘይግቡእ ምጥቃም። — Demokrati

Kreditupplysning

ሓበሬታ ብቕዓት ክፍሊት። ሓደ ሰብ ክኸፍል ይኽእል እንተኾይኑ ንምግምጋም ዝጥቀሙሉ ብዛዕባ ቁጠባዊ ኩነታቱ ዝገልጽ ሓበሬታ። — Arbete och privatekonomi

Kriminalvården

ትካል ኣብያተ ማእሰርትን ኣብ ሕብረተሰብ ዝፍጸም ምክትታል ፍርድን። ንኣብያተ ማእሰርቲ፣ መዳጎኒ ተጠርጠርትን ካብ ማእሰርቲ ወጻኢ ዝካየድ ምክትታል ፍርድን ሓላፍነት ዘለዎ ትካል መንግስቲ። — Lag och rätt

kräftskiva

ድግስ ክራይፊሽ። ክራይፊሽ ዝበሃሉ ንኣሽቱ ቅርፊታዊ እንስሳታት ማይ ዝብልዑሉ ድግስ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ መወዳእታ ሓጋይ ይካየድ። — Traditioner och högtider

källkritik

ምምርማር ተኣማንነት ምንጪ። ሓበሬታ ካበይ ከም ዝመጸን ክእመን ይኽእል እንተኾይኑን ምምርማር። — Medier och källkritik

källskydd

ሓለዋ ምንጪ። ካብ ትሕዝቶኡ ሓደ፣ መራኸቢ ብዙሃን መንነቱ ክሕባእ ንዝደሊ ምንጪ ብልምዲ ክቃልዕዎ ከም ዘይፍቀድ እዩ። — Medier och källkritik

könsidentitet

ጾታዊ መንነት። ሓደ ሰብ ብዛዕባ ጾታኡ ዘለዎ ናይ ገዛእ ርእሱ ስምዒት። — Mänskliga rättigheter

landsdel

ዓብዪ ጂኦግራፊያዊ ክፋል ሃገር። ኣብ ሽወደን እዞም ክፋላት Götaland፣ Svealand ወይ Norrland እዮም። — Landet Sverige

landskap

ታሪኻዊ ክልል። ናቱ ስም ዘለዎ ታሪኻዊ ከባቢ፣ ንኣብነት Skåne ወይ Dalarna። — Landet Sverige

LAS

ሕጊ ሓለዋ ቅጥዒ ስራሕ። ብዛዕባ ቅጥዒ ስራሕን ከመይ ክውዳእ ከም ዝፍቀድን ደንብታት ዘለዉዎ ሕጊ። — Arbete och privatekonomi

likhet inför lagen

ኣብ ቅድሚ ሕጊ ማዕርነት። ሓደ ዓይነት ሕግታት ንኹሉ ክምልከቱን ተመሳሰልቲ ጉዳያት ብማዕረ ክርኣዩን ማለት እዩ። — Demokrati

livsåskådning

ኣረኣእያ ህይወት። ሃይማኖት ዘለዎ ወይ ዘይብሉ፣ ብዛዕባ ህይወትን ኣገዳሲ ዝኾነ ነገርን ዘሎ ኣገባብ ኣተሓሳስባ። — Religion och sekulär stat

luciatåg

ሰልፊ ሉሲያ። ኣብ በዓል ሉሲያ ብሓባር እናተጓዕዘ ፍሉያት መዝሙራት ዝዝምር ጉጅለ። — Traditioner och högtider

luthersk kristendom

ሉተራዊ ክርስትና። ኣብ ትምህርቲ ማርቲን ሉተር ዝተመርኮሰ ጨንፈር ክርስትና። — Religion och sekulär stat

län

ኣውራጃ። መንግስቲ ኣብ ዞባዊ ደረጃ ስርሑ ንምክያድ ካብ ዝጥቀመለን 21 ናይ ሽወደን ኣውራጃታት ሓንቲ። — Landet Sverige

majoritet

መብዛሕቲ። ብልምዲ ካብ ፍርቂ ናይ ሓደ ጉጅለ ወይ ናይ ድምጺታት ዝበዝሕ። — Demokrati

maktdelning

ምክፍፋል ስልጣን። ስልጣን ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ዕማማት ዘለዎም ኣካላት ምክፍፋል። — Demokrati

mandat

መንበር። ንኣብነት ኣብ ባይቶ ዘሎ ናይ ውክልና ቦታ። — Val och partier

medborgarförslag

ናይ ነባሪ እማመ። ሓደ ነባሪ ናብ ባይቶ ኮሙን ወይ ዞባ ዘቕርቦ ሓሳብ። — Demokrati

meddelarfrihet

ናጽነት ሓበሬታ ምሃብ። ብቅዋማዊ ሕጊ ኣብ ዝሕለዉ መራኸቢ ብዙሃን ንኽሕተም፣ ብሰፊሕ ደረጃ ሓበሬታ ናይ ምሃብ መሰል። — Medier och källkritik

meddelarskydd

ሓለዋ ወሃቢ ሓበሬታ። ብመሰረት ናጽነት ሓበሬታ ምሃብ፣ ንመራኸቢ ብዙሃን ሓበሬታ ንዝህብ ሰብ ዝከላኸሉ ደንብታት። — Medier och källkritik

militär alliansfrihet

ካብ ወተሃደራዊ ኪዳናት ነጻ ምዃን። ሓንቲ ሃገር ኣባል ወተሃደራዊ ኪዳናት ምክልኻል ዘይምዃን። — Sverige och världen

miljökvalitetsmål

ዕላማ ጽሬት ከባቢ። ከባቢ ኣብ እንታይ ኩነታት ክህሉ ከም ዘለዎ ዝገልጽ ዕላማ፣ ንኣብነት ኣየር ጽሩይ ክኸውን። — Landet Sverige

ministerstyre

ብውልቃዊ ትእዛዝ ሚኒስተር ምምሕዳር። ሓደ ሚኒስተር ንሓደ ትካል መንግስቲ ኣሳሪ ትእዛዝ ምሃብ፣ እዚ ኣብ ሽወደን ክልኩል እዩ። — Så styrs Sverige

minoritet

ውሑዳት። ካብ ሓደ ጉጅለ ዝነኣሰ ክፋል፣ ንኣብነት ዝወሓደ ድምጺ ዝረኸቡ። — Demokrati

misstroendeförklaring

ውሳነ ዘይምትእምማን። ባይቶ ኣብ ቀዳማይ ሚኒስተር ወይ ካልእ ሚኒስተር እምነት ከም ዘይብሉ ዝገልጸሉ ወግዓዊ ውሳነ። — Så styrs Sverige

moms

ግብሪ ተወሳኺ እሴት። ብልምዲ ኣብ ዋጋ ኣቑሑን ኣገልግሎታትን ዝካተት ግብሪ። — Välfärdssamhället

myndighet

ትካል መንግስቲ። ብመሰረት ሕግታትን ካልኦት ደንብታትን ዕማማት ዝፍጽም ህዝባዊ ትካል። — Så styrs Sverige

Myndigheten för civilt försvar

ትካል ሲቪላዊ ምክልኻል። ኣብ ድሉውነት ሕብረተሰብን ሲቪላዊ ምክልኻልን ዝሰርሕ ናይ ሽወደን ትካል መንግስቲ። — Sverige och världen

målsägande

ግዳይ ገበን። በቲ ዝምርመር ወይ ኣብ ቤት ፍርዲ ዝርአ ዘሎ ገበን ዝተጎድአ ሰብ። — Lag och rätt

mångreligiöst land

ብዙሕ ሃይማኖት ዘለዋ ሃገር። ብዙሓት ሃይማኖታት ዝርከቡላ ሃገር። — Religion och sekulär stat

mänskliga rättigheter

መሰላት ደቂ ሰብ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዘለዉዎ መሰረታዊ መሰላት። — Mänskliga rättigheter

mönstring

ናይ ወተሃደራዊ ብቕዓት መርመራ። መን ወተሃደራዊ ስልጠና ክረክብ ከም ዘለዎ ንምግምጋም ዝጥቀሙሎም ፈተናታትን ቃለ መጠይቓትን። — Sverige och världen

nationaldag

ሃገራዊ መዓልቲ፣ ሃገር ንምኽባር ዝተመደበ ፍሉይ መዓልቲ። ሃገራዊ መዓልቲ ሽወደን 6 juni እዩ። — Traditioner och högtider

nationell minoritet

ሃገራዊ ውሑድ ጉጅለ። ኣብታ ሃገር ንነዊሕ ግዜ ዝጸንሐ፣ ቋንቋኡን ባህሉን ፍሉይ ሓለዋ ዘለዎ ጉጅለ። — Landet Sverige

Nato

ኔቶ። ኣብ መንጎ ሃገራት ኤውሮጳን ሰሜን ኣመሪካን ዘሎ ኪዳን ምክልኻል። — Sverige och världen

naturresurs

ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ። ሰባት ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ኣብ ተፈጥሮ ዘሎ ነገር፣ ንኣብነት ዱር ወይ ማዕድን ሓጺን። — Landet Sverige

neutralitet

ገለልተኛነት። ሓንቲ ሃገር ኣብ ኲናት ንዝኾነ ካብቶም ዝዋግኡ ወገናት ወጊና ዘይምስታፍ። — Sveriges historia

Nordiska rådet

ባይቶ ኖርዲክ። ኣብ መንጎ ባይቶታት ሃገራት ኖርዲክ ዘሎ ምትሕብባር። — Sverige och världen

nykterhetsrörelsen

ምንቅስቓስ ካብ ኣልኮል ምርሓቕ። ናይ ኣልኮል ጉድኣት ንምንካይ ዝሰርሕ ዝነበረ ምንቅስቓስ። — Sveriges historia

nämndeman

ህዝባዊ ዳኛ። ከም ሞያዊ ዳኛ ዘይተቘጽረ፣ ግን ኣብ ምፍራድ ዝሳተፍ ዝተመርጸ ሰብ። — Lag och rätt

offentlig försvarare

ብቤት ፍርዲ ዝምደብ ጠበቓ ምክልኻል። ንጥርጡር ሰብ ክሕግዝ ቤት ፍርዲ ዝመዝዞ ተኸላኻሊ። — Lag och rätt

offentlighetsprincipen

መርሆ ግሉጽነት። ንኣብነት ህዝባዊ ሰነዳት ናይ ምንባብ መሰል ብምሃብ፣ ንህዝባዊ ስራሕ ክትርኢ ዘኽእል መርሆ። — Medier och källkritik

opartiskhet

ዘይሻራውነት። ኣብ ኣከራኻሪ ጉዳይ ንሓደ ወገን ዘይምድጋፍ። — Medier och källkritik

ortodox kristendom

ኦርቶዶክሳዊ ክርስትና። ብዙሓት ኣብያተ ክርስትያንን ጥንታዊ ክርስትያናዊ ልምድታትን ዘለዉዎ ጨንፈር ክርስትና። — Religion och sekulär stat

oskuldspresumtionen

ንጹህ እዩ ዝብል ግምት። ገበን ከም ዝፈጸመ ክሳብ ዝረጋገጽ፣ ጥርጡር ከም ንጹህ ክርአ ኣለዎ ዝብል መርሆ። — Lag och rätt

parlamentarism

ባይቶኣዊ ስርዓት። መንግስቲ ደገፍ ባይቶ ክህልዎ፣ ወይ ብውሑዱ ባይቶ ክቕበሎ ኣለዎ ማለት እዩ። — Demokrati

passfrihet

ብዘይ ፓስፖርት ናይ ምግያሽ ናጽነት። ካልኦት መለለዪ መንነት ሰነዳት ከድልዩ እኳ እንተኸኣሉ፣ ኣብ መንጎ ገለ ሃገራት ብዘይ ፓስፖርት ምግያሽ። — Sverige och världen

patientavgift

ናይ ሕሙም ክፍሊት። ሕክምና ንምርካብ ምስ እትበጽሕ፣ ባዕልኻ እትኸፍሎ ክፋል ወጻኢ። — Välfärdssamhället

personval

ውልቃዊ ምርጫ። ኣብ ናይ ሰልፊ ወረቐት ድምጺ፣ ንሓደ ሕጹይ ምልክት ምግባር። — Val och partier

public service

ህዝባዊ ፈነወ። ንህዝቢ ዘገልግሉ ሬድዮን ተለቪዥንን፣ ኣብ ሽወደን SVT፣ SRን URን እዮም። — Medier och källkritik

påverkanskampanj

ዘመተ ጽልዋ። ንርእይቶ ወይ ባህሪ ሰባት ንምቕያር ዝተመደቡ ብዙሓት ስጉምትታት። — Medier och källkritik

ramadan

ሮሞዳን። ብበዓል ዒድ ኣልፈጥር ዝዛዘም ናይ እስልምና ወርሒ ጾም። — Traditioner och högtider

reformationen

ሃይማኖታዊ ተሃድሶ። ኣብ 1500ታት ኣብ ክርስትያናዊ ኣብያተ ክርስትያን ዝተኻየደ ለውጢ፣ ኣብቲ ግዜ ቤተ ክርስትያን ሽወደን ሉተራዊት ኮነት። — Religion och sekulär stat

regeringen

መንግስቲ። ብሓባር ነታ ሃገር ዘመሓድሩ ቀዳማይ ሚኒስተርን ካልኦት ሚኒስተራትን። — Så styrs Sverige

regeringsform

ሕጊ ስርዓት ምምሕዳር። ሃገር ከመይ ክትመሓደር ከም ዘለዋ ዝገልጹ ደንብታት ዘለዉዎ ቅዋማዊ ሕጊ። — Traditioner och högtider

region

ዞባ። ብፖለቲካዊ መሪሕነት ዝመሓደር ትካል፣ ካብ ሓላፍነታቱ ሓደ ድማ ሕክምና እዩ። — Landet Sverige

regionfullmäktige

ባይቶ ዞባ። ብመረጽቲ ዝምረጽ፣ ኣብ ዞባ ዝለዓለ ውሳነ ዝውስን ኣካል። — Val och partier

religionsfrihet

ናጽነት ሃይማኖት። ሃይማኖት ናይ ምእማን፣ ምቕያርን ምትግባርን፣ ወይ ዘይምእማን መሰል። — Religion och sekulär stat

representativ demokrati

ወኪላዊ ደሞክራሲ። ህዝቢ ኣብ ክንድኡ ፖለቲካዊ ውሳነታት ዝውስኑ ሰባት ዝመርጸሉ ስርዓት። — Demokrati

riksdagen

ባይቶ ሽወደን። ሕግታት ዝውስንን ንመንግስቲ ዝቈጻጸርን ሃገራዊ ባይቶ። — Demokrati

Ränta

ወለድ። ገንዘብ ንምልቃሕ ዝኽፈል ዋጋ፣ ወይ ኣብ ሕሳብ ብዝተቐመጠ ዕቋር ገንዘብ ክትረኽቦ እትኽእል ገንዘብ። — Arbete och privatekonomi

rättsstat

ብሕጊ ዝመሓደር መንግስቲ። ኩሉ ሰብ፣ ስልጣን ዘለዎም እውን ከይተረፉ፣ ሕጊ ክኽተለሉ ዘለዎ ሕብረተሰብ። — Demokrati

rättssäkerhet

ሕጋዊ ውሕስነት። ኣብ ስርዓት ፍትሒ ካብ ዘይፍትሓውን ግጉይን ውሳነታት ዝወሃብ ሓለዋ። — Lag och rätt

röstkort

ካርድ ምርጫ። ኣብ ኣየኖት ምርጫታት ከተድምጽ ከም ዝፍቀደልካን ናይ ምድማጽ ቦታኻ ኣየናይ ከም ዝኾነን ዝሕብር። — Val och partier

rösträtt

መሰል ምድማጽ። ኣብ ምርጫ ድምጽኻ ናይ ምሃብ መሰል። — Val och partier

Sápmi

ሳፕሚ። ኣብ ክፋላት ኖርወይ፣ ሽወደን፣ ፊንላንድን ሩስያን ዝርከብ ባህላዊ መሬት ህዝቢ ሳሚ። — Landet Sverige

sekretess

ምስጢራውነት። ገለ ሓበሬታ ንኻልኦት ከይወሃብ ዝከላኸሉ ሕጋዊ ደንብታት። — Medier och källkritik

sekulär stat

ዓለማዊ መንግስቲ። ብሃይማኖት ወይ ብሃይማኖታዊ መራሕቲ ዘይመሓደር መንግስቲ። — Religion och sekulär stat

semla

ሰምላ። መብዛሕትኡ ግዜ ብስርናይ ዝስራሕ፣ ሄል፣ ልስሉስ ለውዚ ኣልሞንድን ዝተወቕዐ ክሬማን ዘለዎ ጥዑም ባኒ። — Traditioner och högtider

sexuell läggning

ጾታዊ ዝንባለ። ሓደ ሰብ ንዝፈትዎም ወይ ንዝስሕብዎ ሰባት ጾታኦም እንታይ ከም ዝኾነ ዝገልጽ። — Mänskliga rättigheter

sjukpenning

ናይ ሕማም ክፍሊት። ሕማም ካብ ስራሕ ምስ ዝኽልክለካ፣ ኣብ ክንዲ ኣታዊ ክወሃብ ዝኽእል ካብ Försäkringskassan ዝመጽእ ገንዘብ። — Välfärdssamhället

skadestånd

ካሕሳ ጉድኣት። ሓደ ሰብ ብዘስዓቦ ጉድኣት ክኸፍሎ ዘለዎ ገንዘብ። — Lag och rätt

skolplikt

ግዴታ ትምህርቲ። ህጻናት ኣብ ናይ ቤት ትምህርቲ ትምህርቲ ናይ ምስታፍ ግዴታ። — Mänskliga rättigheter

socialförsäkringar

ማሕበራዊ መድሕናት። ንኣብነት ቆልዓ ምስ እትወልድ ወይ ምስ እትሓምም፣ ቁጠባዊ ውሕስነት ክህቡ ዝኽእሉ ስርዓታት። — Välfärdssamhället

socialtjänst

ማሕበራዊ ኣገልግሎት። ኣብ ጸገም ንዘለዉ ሰባት ደገፍ ዝህብ ናይ ኮሙን ኣገልግሎት። — Välfärdssamhället

statlig inkomstskatt

ናይ መንግስቲ ግብሪ ኣታዊ። ካብ ዝተወሰነ ደረት ንላዕሊ ኣብ ዘሎ ክፋል ኣታዊ፣ ንማእከላይ መንግስቲ ዝኽፈል ግብሪ። — Välfärdssamhället

statschef

ርእሰ ሃገር፣ ማለት ዝለዓለ ወኪል ሃገር። ኣብ ሽወደን ንጉስ ርእሰ ሃገር እዩ፣ ግን ፖለቲካዊ ስልጣን የብሉን። — Så styrs Sverige

statskyrka

መንግስታዊት ቤተ ክርስትያን። ምስ መንግስቲ ዝተኣሳሰረት ቤተ ክርስትያን። — Religion och sekulär stat

statsminister

ቀዳማይ ሚኒስተር። ርእሲ መንግስቲ ዝኾነን ንኻልኦት ሚኒስተራት ዝሸይምን ሰብ። — Så styrs Sverige

statsråd

ሚኒስተር። ኣባል መንግስቲ ዝኾነ ሰብ፣ ብሽወደንኛ minister እውን ይበሃል። — Så styrs Sverige

straffmyndig

ብገበን ተሓታቲ ዝኾነሉ ዕድመ ዝበጽሐ። መቕጻዕቲ ክፍረዶ ዝኽእል ዕድመ ዘለዎ ሰብ፣ ኣብ ሽወደን ብቐንዲ ሕጊ ካብ 15 ዓመት እዩ። — Lag och rätt

talman

ኣፈ ጉባኤ ባይቶ። ንስራሕ ባይቶ ዝመርሕን መን ቀዳማይ ሚኒስተር ክኸውን ከም ዘለዎ ሓሳብ ዘቕርብን ሰብ። — Så styrs Sverige

Tjänstepension

ጡረታ ስራሕ። ኣስራሒ ገንዘብ ዘዋጽኣሉ ጡረታ። — Arbete och privatekonomi

totalförsvar

ጠቕላላ ምክልኻል። ናይ ሽወደን ወተሃደራውን ሲቪላውን ምክልኻል ብሓባር። — Sverige och världen

tradition

ልምዲ። ሰባት ብልምዲ ዝገብርዎን ናብ ካልኦት ዘመሓላልፍዎን ነገር። — Traditioner och högtider

tredje statsmakten

ሳልሳይ ስልጣን ሃገር። መራኸቢ ብዙሃን ነቶም ስልጣን ዘለዎም ኣብ ምምርማር ዘለዎም ተራ ዝገልጽ ኣበሃህላ። — Medier och källkritik

trossamfund

ሃይማኖታዊ ማሕበር። ሃይማኖታዊ እምነት ንዘለዎም ሰባት ዝሓቍፍ ዝተወደበ ማሕበረሰብ። — Religion och sekulär stat

tryckfrihet

ናጽነት ሕትመት። ኣብ ውሽጢ ደረት ሕጊ፣ ከም መጻሕፍትን ጋዜጣታትን ዝኣመሰሉ ጽሑፋት ናይ ምሕታም መሰል። — Medier och källkritik

urfolk

ደቀባት ህዝቢ። ናይ ሎሚ መንግስታትን ዶባትን ቅድሚ ምፍጣሮም ጀሚሩ፣ ምስ ሓደ ከባቢ ታሪኻዊ ርክብ ዘለዎ ህዝቢ። — Landet Sverige

valhemlighet

ምስጢር ድምጺ ምርጫ። ከመይ ከም ዘድመጽካ ምስጢር ናይ ምግባር መሰል። — Val och partier

valkrets

ክልል ምርጫ። ኣብ ምርጫ ዝጥቀሙሉ ጂኦግራፊያዊ ከባቢ። — Val och partier

valsedel

ወረቐት ድምጺ። ድምጽኻ ንምሃብ እትጥቀመሉ ወረቐት። — Val och partier

vattenkraft

ሓይሊ ማይ። ብዝውሕዝ ማይ ጌርካ ኤለክትሪክ ምፍራይ። — Landet Sverige

våldsbejakande extremism

ዓመጽ ዝድግፍ ጥሩፍነት። ንፖለቲካዊ ወይ ሃይማኖታዊ ዕላማታት ዓመጽ ምድጋፍ፣ ምትብባዕ ወይ ምጥቃም። — Demokrati

väckelserörelsen

ምንቅስቓስ ሃይማኖታዊ ተሃድሶ። ንውልቃዊ እምነትን ካብ ቤተ ክርስትያን ሽወደን ዝያዳ ናጽነት ንምርካብን ዘጕልሕ ዝነበረ ክርስትያናዊ ምንቅስቓስ። — Sveriges historia

välfärd

ማሕበራዊ ድሕነት። ሕብረተሰብ ዝህቦ ሕክምና፣ ትምህርቲ፣ ክንክንን ቁጠባዊ ደገፍን። — Välfärdssamhället

värnplikt

ግዴታ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት። ነቲ ኣገልግሎት ዝተመርጹ ዜጋታት ሽወደን፣ ኣብ ወተሃደራዊ ምክልኻል ናይ ምስልጣንን ምግልጋልን ግዴታ። — Sverige och världen

växthusgas

ጋዝ ቤት ሓምላ። ኣብ ዙርያ ምድሪ ዘሎ ኣየር ዝያዳ ሙቐት ክዓቍር ዝገብር ጋዝ። — Landet Sverige

yttrandefrihet

ናጽነት ምግላጽ ሓሳብ። ሓሳባት፣ ርእይቶታትን ስምዒታትን ናይ ምግላጽ መሰል። — Demokrati

åklagare

ዓቃቢ ሕጊ። ምርመራ ገበን ክመርሕን ክሲ ከቕርብን ዝኽእል ክኢላ ሕጊ። — Lag och rätt

åtal

ክሲ ገበን። ሓደ ሰብ ገበን ፈጺሙ እንተኾይኑ ቤት ፍርዲ ክምርምር፣ ዓቃቢ ሕጊ ዘቕርቦ ጠለብ። — Lag och rätt

överklaga

ይግባይ ምባል። ሓደ ውሳነ ክቕየር፣ ናብ ዝለዓለ ቤት ፍርዲ ወይ ካልእ ዝለዓለ ኣካል ምሕታት። — Lag och rätt

እዚ ገጽ ብሰብ ሰርሖ ብልሒ (AI) ካብ ሽወደንኛ ተተርጒሙን ተፈቲሹን እዩ። ጌጋ እንተረኺብካ ጽሓፈልና።